Łapsze Niżne

Na początku XIV w. tereny na których leżą Łapsze Niżne razem ze Spiszem należały do Węgier. Wieś założył Kokosz Berzeviczy i około 1314 r. przekazał zakonowi Bożogrobców z Miechowa.

Kościół został ufundowany w 1310 r. przez założyciela wsi. Na patrona kościoła wyznaczono św. Kwiryna – biskupa, męczennika działającego za czasów cesarza Dioklecjana na terenie Chorwacji.

Kościół w Łapszach Niżnych jest jedynym kościołem tego wezwania w Polsce.

Świątynia jest budowlą gotycką, wzniesioną nad rzeczką Łapszanką na południowym stoku pasma Pienin Spiskich z Górą Żar wznoszącą się na wysokość 789 m. npm.

Wystrój wnętrza pochodzi z czasów znacznie późniejszych i utrzymany jest w stylu późnego baroku.

Główny ołtarz w części centralnej zawiera obraz z 1763 r. przedstawiający św. Kwiryna w stroju biskupim. Za kolumnami flankującymi część środkową ołtarza znajdują się dwie rzeźbione postacie św. Sebastiana i św. Jana Nepomucena. Nad skrzydłami ołtarza umieszczono rzeźbione postacie Ojców Kościoła św. Piotra i św. Pawła. W zwieńczeniu ołtarza znajduje się rzeźbiona postać Boga Ojca ponad wyłaniającym się z chmur globem ziemskim i postacią gołębicy symbolizującą Ducha Świętego. Wokół Boga Ojca umieszczono figury świętych: Alojzego, Rocha, Wawrzyńca i Stefana.

Prezbiterium ma strop żebrowy i zakończone jest wielobocznie. W lewej ścianie prezbiterium wykonano przejście do zakrystii.

Przy łuku tęczowym znajduje sią mała ambona, a od strony nawy ustawiono dwa boczne ołtarze.

Lewy, barokowy, z obrazem Matki Bożej Nieustającej pomocy został po 1999 r. poświęcony pochodzącemu z Łapsz Niżnych Bł. ks. Józefowi Stanko.

Prawy w części centralnej zawiera obraz św. Mikołaja, a w górze obraz św. Antoniego z Padwy.

Po prawej stronie przy ścianie zewnętrznej znajduje się piękna barokowa chrzcielnica.

Do wnętrza świątyni prowadzą dwa wejścia: główne, na wprost ołtarza, pod wieżą, oraz boczne, od strony południowej, ozdobione od strony nawy barokowym portalem.

Nawa posiada drewniany polichromowany strop. Malowidła pochodzą z 1914 r. – W środkowej części umieszczono przedstawienie Matki Bożej Anielskiej. Wśród barokowych ozdobników umieszczono krzyż bożogrobców z datą wykonania malowideł. Nad głównym wejściem mieści się prosty chór muzyczny, na który prowadzą z nawy drewniane kręcone schodki.

Zewnętrzny wygląd kościoła poza proporcjami i spadzistym dachem nie ma charakteru gotyckiego. Rozległy remont przeprowadzony w XVIII w. spowodował zmianę w wyglądzie wieży, która ma barokowy chełm. Na szczycie dachu nad nawą kościoła umieszczono sygnaturkę swoim kształtem nawiązującą do konstrukcji chełmu wieży.

Po kasacie zakonu bożogrobców, kościołem zarządzali księża diecezjalni.

Od 1957 r. opiekę nad świątynią przejęli OO Pijarzy i zarządzają parafią do dnia dzisiejszego prowadząc jednocześnie w stojącym obok kościoła domu zakonnym ośrodek edukacyjno-wypoczynkowy.